مجموعه برنامه تلویزیونی «دژنبشت» با موضوع نقش کتاب، کتابخانه و خواندن در روزهای جنگ و بحران، به همت انجمن کتابداری و اطلاعرسانی استان قم در حال تولید است؛ برنامهای که تلاش میکند از زاویهای کمتر دیدهشده به تجربه جنگ نگاه کند و جایگاه کتاب و کتابخانه را در حفظ امید، تابآوری، حافظه فرهنگی و پیوندهای اجتماعی بررسی کند.
در این پروژه، اینجانب نیز به عنوان پژوهشگر و نویسنده آیتمهای میانبرنامه با گروه تولید «دژنبشت» همکاری داشتهام. بخش مهمی از این همکاری به پژوهش، گردآوری و تبدیل اطلاعات و ایدههای مرتبط با موضوع برنامه به محتوای کوتاه و قابل ارائه در قالب آیتمهای تلویزیونی اختصاص داشت.
«دژنبشت» در ۶ قسمت تولید میشود و در نخستین مرحله ضبط، سه قسمت با حضور دکتر محمد زرهساز، رئیس انجمن کتابداری و اطلاعرسانی ایران، دکتر علی عظیمی، عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی، و زینب ایمانطلب، نویسنده و پژوهشگر حوزه کودکان، و با اجرای دکتر عیسی زارعی، مدیر پژوهش دانشکده دین و رسانه دانشگاه صدا و سیما، در محل کتابخانه مرکزی قم ضبط شد.
موضوعات این قسمتها طیفی از مسائل مرتبط با کتاب و جنگ را دربرمیگیرد؛ از جمله سیر تاریخی خدمات و فعالیتهای کتابخانهها در دوران جنگ، نقش خواندن در تقویت تابآوری فردی و اجتماعی و ظرفیتهای کتاب و خواندن برای کودکان در روزگار جنگ.
برای من، همکاری در این پروژه از این جهت اهمیت داشت که موضوع کتابخانهها در جنگ را نمیتوان صرفاً با چند روایت تاریخی یا آمار توضیح داد. بخشی از کار، پیدا کردن روایتها و شواهدی است که نشان دهد کتاب، کتابخانه و خواندن چگونه در شرایط بحرانی میتوانند کارکردهایی فراتر از سرگرمی یا انتقال اطلاعات داشته باشند.
در نگارش آیتمهای میانبرنامه نیز تلاش کردم محتوایی فراهم شود که ضمن برخورداری از پشتوانه پژوهشی، برای مخاطب عمومی تلویزیون قابل فهم و جذاب باشد؛ یعنی بتواند میان دانش کتابداری و علوم اطلاعات از یک سو و تجربه زیسته مردم در شرایط جنگ و بحران از سوی دیگر ارتباط برقرار کند.
به گمان من، یکی از ارزشهای «دژنبشت» همین تلاش برای باز کردن این زاویه دید است: اینکه وقتی از جنگ سخن میگوییم، فقط از سلاح، ویرانی و میدان نبرد صحبت نکنیم؛ بلکه ببینیم در میانه بحران، کتابخانه چه میکند، کتاب چه نقشی دارد و خواندن چگونه میتواند به انسان و جامعه کمک کند.
این پروژه برای من فرصتی بود تا بخشی از دغدغههای پژوهشیام درباره کتابخانهها، کتاب، خواندن و نقش اجتماعی اطلاعات در شرایط بحران را در قالبی متفاوت تجربه کنم و در کنار گروه تولید، در تبدیل این موضوعات به محتوای رسانهای مشارکت داشته باشم.
«دژنبشت» برای پخش از شبکههای تلویزیونی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تولید میشود و امیدوارم بتواند تصویری متفاوت از نقش کتاب و کتابخانه در دشوارترین روزهای زندگی جمعی ارائه کند؛ تصویری که نشان دهد کتابخانهها فقط ساختمانهایی برای نگهداری کتاب نیستند؛ گاهی میتوانند بخشی از زیرساخت فرهنگی و اجتماعی تابآوری یک جامعه باشند.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.