یکی از اشتباههایی که گاهی در کتابخانهها مرتکب میشویم این است که تصور میکنیم معرفی کتابخانه فقط با بودجههای تبلیغاتی امکانپذیر است؛ در حالی که بسیاری از مؤثرترین تبلیغات، حتی یک ریال هم هزینه ندارند.
حدود دو سال پیش، در آخرین روزهای مسئولیتم در روابط عمومی ادارهکل کتابخانههای عمومی استان قم، تجربهای داشتم که هنوز هم به نظرم یکی از سادهترین و مؤثرترین روشهای معرفی کتابخانههاست.
در آن زمان، کتابخانه شهدای خدمت روستای لنگرود بهتازگی افتتاح شده بود. کتابخانهای کوچک اما تازهنفس که هنوز بسیاری از مردم حتی از وجود آن اطلاع نداشتند.
در همان روزها با یکی از فعالان شناختهشده فضای مجازی در حوزه کتاب، یعنی مجموعه کتابفروشی گارسه ارتباط گرفتم. این مجموعه پیش از آن نیز در قالب پویشهای مردمی، کتاب به مناطق مختلف اهدا میکرد. از آنها دعوت کردم علاوه بر اهدای کتاب، از کتابخانه نیز بازدید کنند.
نتیجه، بسیار فراتر از انتظار بود. گارسه بیش از ۴۰۰ جلد کتاب در موضوعات رمان، داستان و روانشناسی، به ارزش حدود ۷۵ میلیون ریال به کتابخانه اهدا کرد؛ کتابهایی که خیلی زود در اختیار اعضای کتابخانه قرار گرفتند و به غنای مجموعه کمک کردند.
اما ارزشمندترین بخش ماجرا، اهدای کتاب نبود. پس از بازدید، راضیه جلالی، مدیرداخلی کتابفروشی گارسه قم که یکی از فعالان مجازی حوزه کتاب در اینستاگرام است، یک ریلز اینستاگرامی از کتابخانه منتشر کرد؛ ویدئویی که فضای کتابخانه، امکانات آن و اهمیت وجود چنین مرکزی در یک روستا را به هزاران نفر نشان داد. در واقع، کتابخانه بدون آنکه هزینهای برای تبلیغات بپردازد، در معرض دید جامعه بزرگی از علاقهمندان کتاب قرار گرفت.
همین تجربه باعث شد بیش از گذشته به یک نکته فکر کنم: کتابخانهها فقط به بودجه نیاز ندارند؛ به شبکه ارتباطی هم نیاز دارند.
امروز در فضای مجازی افراد زیادی فعالیت میکنند که دغدغه کتاب، کتابخوانی و فعالیتهای فرهنگی دارند. بسیاری از آنها حاضرند برای معرفی یک کتابخانه، یک کتابدار خلاق یا یک فعالیت فرهنگی ارزشمند، بدون دریافت هزینه همکاری کنند. کافی است کسی از کتابخانه، این ارتباط را برقرار کند.
البته این همکاری نباید صرفاً با هدف تبلیغات باشد. اگر یک اینفلوئنسر احساس کند کتابخانه واقعاً در حال انجام یک فعالیت فرهنگی مؤثر است، معمولاً با علاقه درباره آن صحبت خواهد کرد. مردم هم دقیقاً همین روایتهای واقعی را بیشتر از تبلیغات رسمی باور میکنند.
شاید وقت آن رسیده باشد که کتابداران، شبکهسازی را هم یکی از مهارتهای حرفهای خود بدانند.
امروز روابط عمومی کتابخانه فقط نوشتن خبر نیست؛ بلکه پیدا کردن کسانی است که بتوانند روایت کتابخانه را برای دیگران تعریف کنند. شاید یک تماس، یک دعوت یا یک بازدید ساده، بتواند اثری بگذارد که دهها بنر و پوستر هرگز نتوانند.
کتابخانهها سرمایه فرهنگی جامعه هستند؛ اما برای دیده شدن، باید از ظرفیت کسانی استفاده کنند که سالها برای جلب اعتماد مخاطبان در فضای مجازی تلاش کردهاند. اگر این همکاری هوشمندانه شکل بگیرد، هم کتابخانه برنده است، هم فعالان فرهنگی و مهمتر از همه، مردمی که با یک کتابخانه جدید آشنا میشوند.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.